จ้างช่วงงานก่อสร้างภาครัฐได้ไหม? มาตรา 95 ต้องขออนุญาตเป็นหนังสือ ฝ่าฝืนปรับไม่น้อยกว่า 10%

งานก่อสร้างหนึ่งงานมักมีงานเฉพาะทาง เช่น ระบบไฟฟ้า ระบบปรับอากาศ ลิฟต์ หรือโครงหลังคาเหล็ก ผู้รับเหมาหลักจึงจ้างผู้รับเหมาเฉพาะทาง (ผู้รับจ้างช่วง) มาทำ ในงานเอกชนทำได้ทั่วไป แต่ งานภาครัฐมีกติกาเฉพาะ

มาตรา 95 พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 แบบเข้าใจง่าย

1. ห้ามจ้างช่วงทั้งหมด ผู้รับเหมาที่ชนะงานต้องทำงานเองเป็นหลัก
2. จ้างช่วงบางส่วนได้ เมื่อ ได้รับอนุญาตเป็นหนังสือจากหน่วยงานของรัฐ
3. ฝ่าฝืน ต้องเสียค่าปรับ ไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ของวงเงินงานที่จ้างช่วง ตามที่กำหนดในสัญญา
4. แม้ได้รับอนุญาตแล้ว ผู้รับเหมาหลักยังต้องรับผิดชอบงานของผู้รับจ้างช่วงทั้งหมด ถ้าผู้รับจ้างช่วงทำผิด ผู้รับเหมาหลักรับผิดต่อหน่วยงานเหมือนทำเอง

ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ)

ผู้รับเหมาหลักให้ผู้รับเหมาไฟฟ้าทำงานระบบไฟฟ้ามูลค่า 800,000 บาท โดยไม่ได้ขออนุญาต หน่วยงานตรวจพบ

ค่าปรับขั้นต่ำ = 800,000 × 10% = 80,000 บาท และหน่วยงานยังพิจารณาเรื่องอื่นตามสัญญาได้ เช่น บอกเลิกสัญญาในกรณีร้ายแรง

ที่สำคัญคือ แม้ตรวจรับงานไปแล้ว หน่วยงานก็ยังเรียกค่าปรับจากหลักประกันสัญญาได้ การจ้างช่วงโดยไม่ได้รับอนุญาตจึงไม่ใช่เรื่องที่ "ผ่านไปแล้วก็แล้วไป"

ขออนุญาตจ้างช่วงอย่างไร

ทำหนังสือถึงหน่วยงาน ระบุ

1. งานส่วนที่จะจ้างช่วง ชัดเจน (รายการใน BOQ)
2. มูลค่าโดยประมาณ ของงานส่วนนั้น
3. ข้อมูลผู้รับจ้างช่วง ชื่อ ผลงาน ใบอนุญาต/ใบรับรองที่เกี่ยวข้อง (เช่น ช่างไฟฟ้าที่มีใบรับรอง)
4. เหตุผล เช่น เป็นงานเฉพาะทางที่ต้องใช้ผู้ชำนาญ
5. ยืนยันความรับผิดชอบ ว่าผู้รับเหมาหลักยังรับผิดตามสัญญาทุกประการ

รอหนังสืออนุญาตก่อนให้ผู้รับจ้างช่วงเข้าพื้นที่

ปัญหาที่เจอบ่อย

• เข้าใจว่าจ้างแรงงานรายวัน = จ้างช่วง การจ้างคนงานมาทำงานภายใต้การควบคุมของผู้รับเหมาเองโดยตรง ไม่ใช่การจ้างช่วงงานทั้งส่วน แต่ถ้าเหมางานทั้งส่วนให้ผู้อื่นรับไปทำเองเบ็ดเสร็จ ถือเป็นการจ้างช่วง
• ซื้อวัสดุพร้อมติดตั้งจากผู้ขาย เช่น ประตูม้วนพร้อมติดตั้ง ควรถามหน่วยงานว่าเข้าข่ายต้องขออนุญาตหรือไม่ ปลอดภัยที่สุดคือขออนุญาตไว้
• เปลี่ยนตัวผู้รับจ้างช่วงกลางทาง ต้องแจ้งขออนุญาตใหม่

ทำไมหน่วยงานควรสนใจเรื่องนี้

การควบคุมการจ้างช่วงช่วยให้หน่วยงานรู้ว่าใครทำงานในพื้นที่จริง และงานเฉพาะทางทำโดยผู้มีคุณสมบัติ ลดความเสี่ยงคุณภาพและความปลอดภัย

ที่ พีซีเจ เอ็นจิเนียริ่ง ทีมงานหลักของเรา ทั้งวิศวกร ผู้ควบคุมงาน และช่างฝีมือ ทำงานโครงสร้างและงานสถาปัตยกรรมเอง งานเฉพาะทางที่ต้องใช้ผู้ชำนาญ เราขออนุญาตหน่วยงานเป็นหนังสือทุกครั้ง พร้อมแนบคุณสมบัติของผู้รับจ้างช่วง ดูรายชื่อทีมงานได้ที่หน้า "ทีมงาน"

---

แหล่งอ้างอิง: พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 95 · แบบสัญญาจ้างก่อสร้างตามที่คณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐกำหนด

สรุปหลักการทั่วไป อัตราค่าปรับและเงื่อนไขที่ใช้จริงให้ยึดตามสัญญาของแต่ละงาน