กฎหมายและใบอนุญาต · 13 พฤศจิกายน 2569
ระเบียบพัสดุฉบับที่ 3 ปี 2569: ผู้รับเหมาภาครัฐโดน "ตัดคะแนน" ได้ เรื่องไหนบ้าง
ตั้งแต่ 10 ก.ค. 2569 งานก่อสร้างภาครัฐบางประเภทมีระบบคะแนนความเสียหาย ทำงานช้า ทิ้งงาน หรือเกิดอุบัติเหตุ อาจถูกห้ามยื่นซองนานสูงสุด 2 ปี สรุปให้เข้าใจในห้านาที
ถ้าคุณเป็นผู้รับเหมาที่รับงานราชการ ปี 2569 มีเรื่องใหม่ที่ต้องรู้ เพราะกระทรวงการคลังออก ระเบียบว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569 ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 9 กรกฎาคม 2569 และ มีผลตั้งแต่ 10 กรกฎาคม 2569
ใจความหลักมีข้อเดียว คือ ต่อไปนี้ผลงานของผู้รับเหมาจะถูก "ให้คะแนน" ถ้าทำงานไม่ดีจะสะสมคะแนนความเสียหาย และถ้าคะแนนถึงเกณฑ์ จะถูกห้ามยื่นข้อเสนอหรือทำสัญญากับรัฐชั่วคราว
งานแบบไหนที่ถูกประเมิน
ไม่ใช่ทุกงานจะเข้าข่าย ระเบียบนี้ใช้กับงานก่อสร้าง 3 กลุ่ม
- งานก่อสร้างตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป ของ 6 หน่วยงาน ได้แก่ กรมชลประทาน กรมเจ้าท่า กรมทางหลวง กรมทางหลวงชนบท กรมทรัพยากรน้ำ และกรมโยธาธิการและผังเมือง
- อาคารสูง อาคารขนาดใหญ่พิเศษ หรืออาคารชุมนุมคน ของหน่วยงานรัฐทุกแห่ง ไม่จำกัดวงเงิน
- งานก่อสร้างตั้งแต่ 1,000 ล้านบาทขึ้นไป ของหน่วยงานรัฐทุกแห่ง
งานของ อบต. เทศบาล หรือโรงเรียนที่วงเงินไม่สูงและไม่ใช่อาคารตามข้อสอง ส่วนใหญ่จึงยังไม่เข้าข่าย แต่ควรติดตามประกาศของแต่ละหน่วยงาน เพราะหลักเกณฑ์อาจขยายออกไปในอนาคต
ประเมินกี่ช่วง
ผู้รับเหมาจะถูกดู 2 ช่วง
- ระหว่างทำงานตามสัญญา ตั้งแต่เริ่มจนส่งมอบงาน
- ช่วงรับประกันความชำรุดบกพร่อง หลังส่งมอบแล้ว ถ้าหน่วยงานแจ้งให้ซ่อมแต่ไม่มาซ่อมตามกำหนด ก็โดนคะแนนได้
หมายความว่า ส่งงานจบแล้วยังไม่จบ ต้องดูแลงานจนพ้นระยะประกันด้วย
เรื่องที่โดนตัดคะแนน (ตัวอย่างสำคัญ)
| เหตุการณ์ | คะแนนความเสียหาย |
|---|---|
| ทำงานเกินกำหนดจนค่าปรับเกินร้อยละ 10 ของวงเงินสัญญา | 30 คะแนน |
| ถูกบอกเลิกสัญญา | 60 คะแนน |
| ประมาทจนเกิดอุบัติเหตุ มีผู้บาดเจ็บสาหัส | 30 คะแนน |
| ประมาทจนเกิดอุบัติเหตุ มีผู้เสียชีวิต | 60 คะแนน |
| ไม่มาแก้ไขงานชำรุดบกพร่องตามกำหนด | ตามระดับความเสียหาย สูงสุด 60 คะแนน |
คะแนนเท่าไร ถูกห้ามรับงานกี่วัน
| คะแนนสะสม | ระงับการยื่นข้อเสนอ/ทำสัญญา |
|---|---|
| 10 – 29 | 30 วัน |
| 30 – 59 | 90 วัน |
| 60 – 119 | 180 วัน |
| 120 – 179 | 360 วัน |
| 180 – 239 | 540 วัน |
| 240 ขึ้นไป | 720 วัน |
ลองนึกภาพง่าย ๆ ถ้างานหนึ่งล่าช้าจนค่าปรับเกิน 10% ก็ได้ 30 คะแนนทันที เท่ากับห้ามยื่นงานรัฐ 90 วัน สำหรับบริษัทที่รายได้หลักมาจากงานราชการ สามเดือนที่ยื่นซองไม่ได้คือความเสียหายที่ใหญ่กว่าค่าปรับเสียอีก
ถ้าไม่เห็นด้วยกับคะแนน
- อุทธรณ์ได้ภายใน 7 วันทำการ นับจากวันที่ได้รับแจ้งผล อย่าปล่อยให้เลยกำหนด
- คะแนนไม่ติดตัวตลอดไป กรมบัญชีกลางจะลบคะแนนเมื่อครบ 2 ปี นับถัดจากวันที่ประกาศเผยแพร่คะแนน
ผู้รับเหมาควรเตรียมตัวอย่างไร
- วางแผนงานให้มีเวลาเผื่อ ค่าปรับ 10% คือเส้นแดง ถ้าเห็นว่างานจะล่าช้า ให้รีบทำหนังสือแจ้งเหตุและขอขยายเวลาตามสัญญาตั้งแต่เนิ่น ๆ อย่ารอจนเลยกำหนด
- เก็บหลักฐานทุกวัน สมุดบันทึกหน้างาน รูปถ่าย หนังสือโต้ตอบกับผู้ควบคุมงาน ใช้ได้ทั้งตอนขอขยายเวลาและตอนอุทธรณ์คะแนน
- ความปลอดภัยต้องมาก่อน อุบัติเหตุร้ายแรงมีคะแนนเท่ากับการถูกบอกเลิกสัญญา ทั้งนั่งร้าน เครื่องจักร และอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล ต้องพร้อมทุกวัน
- ตั้งระบบรับแจ้งซ่อมช่วงประกัน มีผู้รับผิดชอบชัดเจน รับเรื่องแล้วเข้าไปแก้ตามเวลาที่หน่วยงานกำหนด
มุมมองจาก PCJ
ที่ PCJ เราทำงานก่อสร้างให้หน่วยงานรัฐเป็นหลัก เราจึงใช้ระบบติดตามความคืบหน้าทุกงวดงาน มีแผนงานเทียบกับผลงานจริงทุกสัปดาห์ และเก็บหลักฐานหน้างานไว้ในระบบเดียว ระเบียบใหม่นี้จึงไม่ใช่เรื่องน่ากลัวสำหรับผู้รับเหมาที่ทำงานตรงเวลาและปลอดภัย กลับเป็นข้อดีด้วย เพราะช่วยคัดผู้รับเหมาที่ทิ้งงานออกจากระบบ ให้หน่วยงานได้งานที่มีคุณภาพมากขึ้น
แหล่งอ้างอิง: ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569, ราชกิจจานุเบกษา 9 กรกฎาคม 2569 (ratchakitcha.soc.go.th)
บทความนี้สรุปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น การปฏิบัติจริงให้ยึดตัวระเบียบและหนังสือเวียนของกรมบัญชีกลางฉบับล่าสุด