กฎหมายและใบอนุญาต · 13 พฤศจิกายน 2569
Made in Thailand ในงานก่อสร้างภาครัฐ: วัสดุไทย 60% เหล็กไทย 90% คิดอย่างไร ต้องมีเอกสารอะไร
งานก่อสร้างของรัฐต้องใช้พัสดุที่ผลิตในประเทศไม่น้อยกว่า 60% ของมูลค่า และเหล็กไทยไม่น้อยกว่า 90% ของปริมาณ อธิบายวิธีคิดสัดส่วน เอกสาร MiT ที่ต้องยื่น และข้อยกเว้น พร้อมตัวอย่างคำนวณ
ตั้งแต่ปี 2563 รัฐออก กฎกระทรวงกำหนดพัสดุและวิธีการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่รัฐต้องการส่งเสริมหรือสนับสนุน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2563 เพื่อให้เงินงบประมาณหมุนกลับเข้าสู่ผู้ผลิตในประเทศ งานก่อสร้างได้รับผลโดยตรง และเป็นเงื่อนไขที่ผู้รับเหมาต้องพิสูจน์ด้วยเอกสาร
กติกาหลักของงานก่อสร้าง
หน่วยงานรัฐต้องระบุในแบบรูปรายการว่า
- ใช้พัสดุที่ผลิตภายในประเทศไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 ของมูลค่าพัสดุทั้งหมด ที่ใช้ในงาน
- ใช้เหล็กที่ผลิตภายในประเทศไม่น้อยกว่าร้อยละ 90 ของปริมาณเหล็กทั้งหมด ที่ใช้ในงาน
สังเกตว่า วัสดุคิดตามมูลค่า แต่เหล็กคิดตามปริมาณ (น้ำหนัก)
ตัวอย่างคำนวณ (ตัวเลขสมมติ)
วัสดุไทย ≥ 60% ของมูลค่า
| รายการ | มูลค่าวัสดุ (บาท) | ผลิตในไทย |
|---|---|---|
| ปูนซีเมนต์ คอนกรีตผสมเสร็จ | 400,000 | ✓ |
| เหล็กเสริม | 300,000 | ✓ |
| กระเบื้อง สุขภัณฑ์ | 150,000 | ✓ |
| ระบบปรับอากาศ (นำเข้า) | 250,000 | ✗ |
| รวม | 1,100,000 |
วัสดุไทย = 850,000 ÷ 1,100,000 = 77.3% ผ่านเกณฑ์ 60%
เหล็กไทย ≥ 90% ของปริมาณ
ใช้เหล็กรวม 20 ตัน เป็นเหล็กผลิตในไทย 19 ตัน = 95% ผ่าน ถ้าเหล็กไทยมีแค่ 17 ตัน = 85% ไม่ผ่าน ต้องเปลี่ยนแหล่งซื้อ
ต้องมีเอกสารอะไร
- ใบรับรองสินค้า Made in Thailand (MiT) ของสภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย สำหรับพัสดุที่มีรายชื่อในบัญชี
- ใบรับรอง มอก. และหลักฐานผู้ผลิตในประเทศสำหรับเหล็ก
- แผนการใช้พัสดุที่ผลิตภายในประเทศ ตามแบบที่หน่วยงานกำหนด ยื่นพร้อมหรือหลังทำสัญญาตามเงื่อนไขในเอกสารประกวดราคา
- ใบกำกับภาษี/ใบส่งของ เพื่อพิสูจน์ว่าซื้อจริงตามแผน
ข้อยกเว้น
ถ้าตรวจสอบแล้ว ไม่มีพัสดุชนิดนั้นผลิตในประเทศ หรือมีแต่ไม่เพียงพอ หน่วยงานกำหนดข้อยกเว้นได้ตามหลักเกณฑ์ แต่ต้องมีเหตุผลและหลักฐานประกอบ ผู้รับเหมาไม่ควรเปลี่ยนไปใช้ของนำเข้าเองโดยไม่ได้รับความเห็นชอบ
แต้มต่อสำหรับ SMEs
กฎกระทรวงชุดเดียวกันยังให้ แต้มต่อด้านราคาแก่ผู้ประกอบการ SMEs ที่ขึ้นทะเบียนไว้ เมื่อแข่งกับผู้ประกอบการที่ไม่ใช่ SMEs ทำให้ผู้รับเหมาท้องถิ่นขนาดกลางมีโอกาสแข่งขันมากขึ้น เงื่อนไขรายละเอียดให้ดูในเอกสารประกวดราคาของแต่ละงาน
ทำไมหน่วยงานควรเลือกผู้รับเหมาที่เข้าใจเรื่องนี้
ถ้าผู้รับเหมาคำนวณสัดส่วนผิด หรือเอกสารไม่ครบ หน่วยงานจะตรวจรับงานไม่ได้ เสียเวลาทั้งสองฝ่าย
ที่ พีซีเจ เอ็นจิเนียริ่ง ระบบของเราสร้าง แผนการใช้พัสดุผลิตภายในประเทศ (MiT) จากใบแจ้งปริมาณงาน (BOQ) ของโครงการโดยตรง คำนวณสัดส่วนวัสดุไทยและเหล็กไทยให้อัตโนมัติ และรวบรวมใบรับรองของผู้ผลิตไว้ในแฟ้มเดียว พร้อมยื่นตั้งแต่วันทำสัญญา
แหล่งอ้างอิง: กฎกระทรวงกำหนดพัสดุและวิธีการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุที่รัฐต้องการส่งเสริมหรือสนับสนุน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2563 · หนังสือเวียนกรมบัญชีกลางที่เกี่ยวข้องกับการส่งเสริมพัสดุภายในประเทศ · สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทย (ระบบรับรอง Made in Thailand)
สรุปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น เงื่อนไขที่ใช้จริงให้ยึดตามแบบรูปรายการและเอกสารประกวดราคาของแต่ละงาน