พีซีเจ เอ็นจิเนียริ่ง

กฎหมายและใบอนุญาต · 13 พฤศจิกายน 2569

กิจการร่วมค้า (Joint Venture) ยื่นงานรัฐอย่างไร? นิติบุคคล-บุคคลธรรมดา เกณฑ์ 1 ล้าน (ว 521) การใช้ผลงาน และงาน 5 ล้านที่ต้องขึ้นทะเบียน (ว 642)

งานใหญ่เกินกำลังบริษัทเดียว การรวมกันเป็นกิจการร่วมค้าคือทางออก แต่มีกติกาเรื่องใครเข้าร่วมได้ ใช้ผลงานของใคร และต้องขึ้นทะเบียนหรือไม่ เขียนจากประสบการณ์จริงของพีซีเจซึ่งยื่นงานในรูปกิจการร่วมค้า

งานก่อสร้างภาครัฐหลายงานต้องการทั้ง ผลงาน ทุน และทีมงาน มากกว่าที่บริษัทเดียวมี ผู้รับเหมาจึงรวมกันยื่นในรูป กิจการร่วมค้า (Joint Venture) ซึ่งกฎหมายเปิดให้ทำได้ แต่มีเงื่อนไขที่ต้องเข้าใจให้ถูก ไม่อย่างนั้นอาจตกรอบตั้งแต่ตรวจคุณสมบัติ

พีซีเจ เอ็นจิเนียริ่ง เองยื่นงานในชื่อ กิจการร่วมค้า พีซีเจ เอ็นจิเนียริ่ง บทความนี้จึงสรุปจากกติกาที่เราใช้อยู่จริง

1. ใครเป็นผู้รับจ้างได้: นิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดา

ตามหนังสือกรมบัญชีกลาง ว 521 ลงวันที่ 30 ตุลาคม 2562 เรื่องแนวทางการกำหนดคุณสมบัติของผู้ยื่นข้อเสนอและการกำหนดผลงาน

วงเงินงานก่อสร้างผู้ยื่นข้อเสนอกิจการร่วมค้า
ตั้งแต่ 1,000,000 บาทขึ้นไปต้องเป็น นิติบุคคล (หจก. บริษัท)ผู้เข้าร่วมค้าต้องเป็น นิติบุคคลกับนิติบุคคล
ต่ำกว่า 1,000,000 บาทนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดาร่วมกันระหว่าง นิติบุคคลกับบุคคลธรรมดา ได้

ตรวจเงื่อนไขในเอกสารประกวดราคาของแต่ละงานประกอบเสมอ หน่วยงานบางแห่งกำหนดเพิ่มเติม

2. กิจการร่วมค้า 2 แบบ ที่ต้องแยกให้ออก

แบบ ก: จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลใหม่

กิจการร่วมค้าที่ จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลใหม่กับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ยื่นในชื่อกิจการร่วมค้านั้นเอง และต้องมีคุณสมบัติครบตามเอกสารประกวดราคา

ผลงาน: นำ ผลงานก่อสร้างของผู้เข้าร่วมค้า มาแสดงเป็นผลงานของกิจการร่วมค้าที่ยื่นได้

แบบ ข: ไม่จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลใหม่ (ทำสัญญาร่วมค้ากัน)

มีสองทางย่อย

  1. กำหนดผู้เข้าร่วมค้าหลัก เป็นลายลักษณ์อักษร ให้รายใดรายหนึ่งรับผิดชอบหลักในการเสนอราคากับหน่วยงาน และยื่นข้อตกลงนั้นพร้อมข้อเสนอ
    • ข้อตกลงต้องกำหนดให้ ผู้เข้าร่วมค้าหลักมีสัดส่วนหน้าที่และความรับผิดชอบในปริมาณงานมากกว่าผู้เข้าร่วมค้ารายอื่นทุกราย
    • ผลงาน: ใช้ ผลงานของผู้เข้าร่วมค้าหลักรายเดียว เป็นผลงานของกิจการร่วมค้า
  2. ไม่กำหนดผู้เข้าร่วมค้าหลัก
    • ผู้เข้าร่วมค้าทุกรายต้องมีคุณสมบัติครบถ้วน ตามเอกสารประกวดราคา

3. ตารางสรุปการใช้ผลงาน

รูปแบบกิจการร่วมค้าใช้ผลงานของใคร
จดทะเบียนเป็นนิติบุคคลใหม่ผลงานของผู้เข้าร่วมค้า แสดงเป็นผลงานของกิจการร่วมค้าได้
ไม่จดทะเบียน + มีผู้เข้าร่วมค้าหลักผลงานของผู้เข้าร่วมค้าหลักรายเดียว
ไม่จดทะเบียน + ไม่มีผู้เข้าร่วมค้าหลักผู้เข้าร่วมค้าทุกรายต้องผ่านคุณสมบัติด้วยตัวเอง

ผลงานที่นำมาใช้ยังต้องผ่านเกณฑ์ ว 214 เหมือนการยื่นปกติ คือ สัญญาเดียว ประเภทเดียวกัน มูลค่าไม่เกินที่หน่วยงานขอ (ไม่เกิน 50% ของวงเงิน) และแล้วเสร็จตรวจรับแล้ว (อ่านเพิ่ม: บทความ "ผลงานก่อสร้างแบบไหนยื่นได้")

4. งาน 5 ล้านบาทขึ้นไป: ต้องขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้าง (ว 642)

กรมบัญชีกลางออกหนังสือ ว 642 ลงวันที่ 25 สิงหาคม 2569 ยกเลิกแนวเดิมตาม ว 730 และวางแนวใหม่ในการกำหนดคุณสมบัติผู้ยื่นข้อเสนองานก่อสร้าง

  • งานก่อสร้าง วงเงินตั้งแต่ 5 ล้านบาท ใน 9 สาขางาน ที่กำหนด ผู้ยื่นข้อเสนอต้องเป็นผู้ประกอบการที่ ขึ้นทะเบียนกับกรมบัญชีกลาง ในสาขาและชั้นที่เกี่ยวข้อง
  • ในกรณีกิจการร่วมค้า เอกสารประกวดราคาของหลายหน่วยงานกำหนดให้ ผู้เข้าร่วมค้าหลักต้องเป็นผู้ประกอบการที่ขึ้นทะเบียนในสาขานั้น

ผู้รับเหมาที่ต้องการขยับไปงานระดับหลายล้านบาท ควรขึ้นทะเบียนให้เรียบร้อยก่อนเห็นงานที่อยากยื่น เพราะขั้นตอนขึ้นทะเบียนใช้เวลา

5. สัญญาร่วมค้าที่ดีควรมีอะไร

  • ชื่อกิจการร่วมค้า และผู้เข้าร่วมค้าทุกราย
  • ผู้เข้าร่วมค้าหลัก (ถ้ามี) และผู้มีอำนาจลงนามแทนกิจการร่วมค้า
  • สัดส่วนงานและความรับผิดชอบ ของแต่ละราย
  • ความรับผิด ร่วมกันและแทนกัน ต่อหน่วยงานของรัฐ
  • การแบ่งกำไร-ขาดทุน การจัดการบัญชีและภาษีของกิจการร่วมค้า
  • การแก้ปัญหาเมื่อผู้เข้าร่วมค้ารายหนึ่งทำงานต่อไม่ได้

6. เรื่องภาษีที่มักลืม

กิจการร่วมค้าเป็น หน่วยภาษีแยกต่างหาก ต้องมีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของตัวเอง ยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคล และจด VAT ตามเกณฑ์ (อ่านเพิ่ม: การแจ้งเตือนเกณฑ์จด VAT 1.8 ล้านบาทในระบบบัญชีของเรา) การจ่ายเงินแทนกันระหว่างกิจการร่วมค้ากับผู้เข้าร่วมค้า ต้องบันทึกบัญชีให้ถูกฝั่ง

ทำไมเลือกทำงานกับกิจการร่วมค้าที่บริหารเป็นระบบ

หน่วยงานผู้ว่าจ้างได้ประโยชน์จากการรวมผลงาน ทุน และทีมงานของหลายบริษัท แต่ต้องมั่นใจว่ามีผู้รับผิดชอบชัดเจนและเอกสารถูกต้อง

กิจการร่วมค้า พีซีเจ เอ็นจิเนียริ่ง มีผู้มีอำนาจลงนามชัดเจน บริหารสัญญา บัญชี และภาษีของกิจการร่วมค้าแยกจากผู้เข้าร่วมค้าในระบบเดียว ทั้งเอกสารประกวดราคา BOQ แผนงาน และการเบิกจ่าย หน่วยงานตรวจสอบได้ทุกขั้น

แหล่งอ้างอิง: หนังสือกรมบัญชีกลาง ว 521 ลงวันที่ 30 ตุลาคม 2562 · หนังสือกรมบัญชีกลาง ว 214 ลงวันที่ 1 พฤษภาคม 2563 · หนังสือกรมบัญชีกลาง ด่วนที่สุด ที่ กค (กรท) 0433.3/ว 642 ลงวันที่ 25 สิงหาคม 2569 · แบบเอกสารประกวดราคาจ้างก่อสร้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (ข้อ 2.10 คุณสมบัติกิจการร่วมค้า)

สรุปหลักการทั่วไป คุณสมบัติที่ใช้จริงให้ยึดตามเอกสารประกวดราคาของแต่ละงาน

‹ บทความทั้งหมด