กรรมการตรวจรับงานก่อสร้างทำอะไรบ้าง (ข้อ 176) ตรวจไม่ผ่านต้องทำอย่างไร และหลักประกันสัญญาได้คืนเมื่อไร

ผู้รับเหมาหลายรายมองว่ากรรมการตรวจรับเป็นด่านสุดท้ายตอนส่งงาน แต่ตามระเบียบปัจจุบัน คณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้างมีบทบาทตั้งแต่วันลงนามสัญญา การเข้าใจบทบาทนี้ช่วยให้ส่งงานผ่านเร็วขึ้นมาก

หน้าที่ของกรรมการตรวจรับงานก่อสร้าง (ระเบียบข้อ 176 ประกอบมาตรา 100)

1. บริหารสัญญาร่วมกับหน่วยงาน ตั้งแต่ลงนาม
2. ติดตามรายงานของผู้ควบคุมงาน และออกตรวจหน้างานตามสมควร (หนังสือ ว 124 ให้ติดตามความคืบหน้าอย่างใกล้ชิด)
3. ตรวจรับงานเมื่อผู้รับเหมาส่งมอบ ภายในระยะเวลาที่ระเบียบกำหนด นับจากวันที่ประธานกรรมการได้รับทราบการส่งมอบ
4. ตรวจให้เป็นไปตามแบบรูปรายการและสัญญา ถ้าถูกต้อง ทำใบรับรองผลการปฏิบัติงาน ถ้าไม่ถูกต้อง รายงานหัวหน้าหน่วยงานพร้อมแจ้งข้อบกพร่อง

ข้อสังเกตสำคัญ: การตรวจรับคือการรับรองว่า งานเป็นไปตามแบบและสัญญา ไม่ใช่แค่ "ใช้งานได้" งานที่ใช้งานได้แต่ไม่ตรงแบบ ก็ยังตรวจรับไม่ได้

ตรวจไม่ผ่าน ผู้รับเหมาต้องทำอย่างไร

1. ขอข้อบกพร่องเป็นลายลักษณ์อักษร รายการไหน ไม่ตรงแบบอย่างไร
2. แก้ไขให้ครบ แล้วส่งมอบใหม่เป็นหนังสือ
3. ถ้าเห็นว่ารายการที่กรรมการให้แก้ อยู่นอกแบบหรือนอกสัญญา ทำหนังสือโต้แย้งพร้อมเหตุผล และสงวนสิทธิ์เรื่องระยะเวลา (อ่านเพิ่ม: บทความ "แก้ไขสัญญา งานเพิ่ม-ลด มาตรา 97")
4. ระวังค่าปรับ ถ้าเลยกำหนดสัญญาแล้ว วันที่ใช้แก้ไขยังนับค่าปรับ

สิ่งที่ช่วยให้ตรวจรับผ่านรอบเดียว

• ผู้ควบคุมงานตรวจเบื้องต้นและบันทึกก่อนส่งมอบ
• เตรียม ผลทดสอบวัสดุ (เช่น กำลังอัดคอนกรีต แรงดึงเหล็ก) ใบรับรองวัสดุ และรูปถ่ายงานที่ถูกปิดทับ (เหล็กเสริมก่อนเท ระบบท่อก่อนปิดฝ้า)
• ทำแบบสร้างจริง (As-built) สำหรับงานที่มีการแก้ไขระหว่างก่อสร้าง
• นัดกรรมการล่วงหน้า ไม่ส่งงานแบบกระชั้นชิด

หลักประกันสัญญาได้คืนเมื่อไร

หลักประกันสัญญา (มักเป็นหนังสือค้ำประกันธนาคาร) ใช้ประกันทั้งการทำงานและ ความรับผิดในความชำรุดบกพร่อง หน่วยงานจะคืนให้เมื่อ พ้นข้อผูกพันตามสัญญา ซึ่งในงานก่อสร้างหมายถึงหลังพ้นระยะรับประกันความชำรุดบกพร่องตามสัญญา

ตามหนังสือกรมบัญชีกลาง ว 117 ลงวันที่ 12 มีนาคม 2562 หน่วยงานต้อง ตรวจสอบความชำรุดบกพร่องก่อนคืนหลักประกันสัญญา ในทางปฏิบัติคือ

1. ใกล้ครบระยะรับประกัน หน่วยงานออกตรวจสภาพงาน
2. ถ้าพบความชำรุด แจ้งผู้รับเหมาให้แก้ไข
3. แก้ไขเรียบร้อยและไม่มีข้อผูกพันค้าง จึงคืนหลักประกัน

เคล็ดลับ: เมื่อใกล้ครบระยะรับประกัน ผู้รับเหมาควร ทำหนังสือขอคืนหลักประกัน และขอให้หน่วยงานนัดตรวจสภาพ ไม่ต้องรอให้หน่วยงานเริ่มเอง ค่าธรรมเนียมหนังสือค้ำประกันจะได้ไม่เดินนานเกินจำเป็น

ทำไมเรื่องนี้สำคัญกับหน่วยงาน

งานที่ตรวจรับผ่านรอบเดียวทำให้หน่วยงานเบิกจ่ายงบประมาณได้ตามแผน ไม่ต้องตั้งเรื่องกันเงินหรือขยายเวลา

ที่ พีซีเจ เอ็นจิเนียริ่ง เราเตรียมแฟ้มส่งมอบทุกงวด ทั้งผลทดสอบวัสดุ รูปถ่ายงานซ่อนก่อนปิดทับ และสมุดบันทึกหน้างาน ให้กรรมการตรวจได้ครบในครั้งเดียว และดูแลงานช่วงรับประกันด้วยระบบรับแจ้งซ่อมที่มีผู้รับผิดชอบชัดเจน

---

แหล่งอ้างอิง: พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 100 · ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 176 · หนังสือกรมบัญชีกลาง ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 117 ลงวันที่ 12 มีนาคม 2562 · หนังสือกรมบัญชีกลาง ว 124 (2566)

สรุปหลักการทั่วไป ระยะเวลาและเงื่อนไขที่ใช้จริงให้ยึดตามระเบียบฉบับปัจจุบันและสัญญาของแต่ละงาน