แบบก่อสร้างกับ BOQ ไม่ตรงกัน ผู้รับเหมาต้องทำอย่างไร

ถ้าทำงานก่อสร้างภาครัฐมานานพอ จะต้องเคยเจอสักครั้ง แบบก่อสร้างเขียนอย่างหนึ่ง แต่ใบแจ้งปริมาณงาน (BOQ) เขียนอีกอย่าง เช่น แบบมีรั้วแต่ BOQ ไม่มีค่ารั้ว หรือแบบระบุเหล็ก DB16 แต่ BOQ คิด DB12

แล้วตกลงต้องทำตามอะไร ใครรับผิดชอบส่วนต่าง?

หลักใหญ่ตามสัญญาจ้างก่อสร้างแบบมาตรฐาน

สัญญาจ้างก่อสร้างภาครัฐใช้แบบมาตรฐานที่กำหนดว่า แบบรูป รายการละเอียด และใบแจ้งปริมาณงาน เป็นส่วนหนึ่งของสัญญา และ ถ้าเอกสารเหล่านี้ขัดแย้งกัน ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของผู้ว่าจ้าง

ความหมายในทางปฏิบัติคือ

• ผู้รับเหมา ไม่ควรตัดสินใจเอง ว่าจะทำตามเอกสารไหน
• เมื่อพบความขัดแย้ง ต้อง แจ้งเป็นหนังสือ ให้ผู้ควบคุมงานหรือผู้ว่าจ้างวินิจฉัย
• คำวินิจฉัยต้องอยู่ในขอบเขตของงานตามสัญญา ถ้าทำให้งานเพิ่มหรือลดจริง ต้องไปตามขั้นตอนแก้ไขสัญญา (งานเพิ่ม-ลด) ไม่ใช่สั่งด้วยวาจา

กรณีที่พบบ่อย

1. แบบมี แต่ BOQ ไม่มี

ตัวอย่าง: แบบมีรางระบายน้ำรอบอาคาร แต่ BOQ ไม่มีรายการนี้

• ผู้ว่าจ้างอาจวินิจฉัยว่าเป็นส่วนหนึ่งของงานที่ต้องทำให้ครบตามแบบ (เพราะผู้รับเหมาควรเห็นตั้งแต่ตอนดูแบบ)
• หรืออาจพิจารณาเป็นงานเพิ่ม ขึ้นกับข้อเท็จจริงและเงื่อนไขสัญญา
• บทเรียน: ตรวจแบบเทียบ BOQ ก่อนยื่นซอง แล้วถามตั้งแต่ช่วงร่าง TOR

2. BOQ มี แต่แบบไม่มี

ตัวอย่าง: BOQ มีค่างานรั้วครบ แต่ลืมแนบแบบรั้วไว้ในชุดแบบ

• ไม่ควรทำไปตามความเข้าใจตัวเอง ให้ขอแบบรายละเอียดจากผู้ว่าจ้างเป็นหนังสือ
• หน่วยงานมักแก้โดยออกแบบเพิ่มเติมให้สอดคล้องกับปริมาณและราคาที่มีใน BOQ

3. ขนาดหรือสเปกไม่ตรงกัน

ตัวอย่าง: แบบระบุคอนกรีต 240 กก./ตร.ซม. แต่รายการประกอบแบบระบุ 210

• แจ้งให้วินิจฉัยก่อนเริ่มทำส่วนนั้น เพราะเทแล้วแก้ไม่ได้
• เก็บหนังสือวินิจฉัยไว้ ใช้ตอนตรวจรับงาน

ป้องกันตั้งแต่ก่อนยื่นซอง

1. ถอดแบบเองเทียบ BOQ ทุกหมวด อย่าใช้ตัวเลขใน BOQ ของหน่วยงานอย่างเดียว
2. ใช้ช่วงเผยแพร่ร่าง TOR ส่งข้อสังเกตเป็นลายลักษณ์อักษร หน่วยงานมีหน้าที่พิจารณาก่อนประกาศจริง
3. ทำตารางความต่าง ระหว่างแบบกับ BOQ แนบไว้ในแฟ้มโครงการ ใช้คุยกับผู้ควบคุมงานตั้งแต่วันแรก
4. ทุกคำสั่งต้องเป็นหนังสือ คำสั่งด้วยวาจาใช้เบิกเงินงานเพิ่มไม่ได้

สรุป

แบบกับ BOQ ขัดกัน = หยุด แจ้ง รอคำวินิจฉัยเป็นหนังสือ อย่าเดา และถ้าคำวินิจฉัยทำให้งานเปลี่ยนจริง ต้องเดินเรื่องแก้ไขสัญญาให้ถูกขั้นตอน

ที่ PCJ เราถอดแบบเทียบ BOQ ทุกงานก่อนเสนอราคา และบันทึกความต่างไว้ในระบบโครงการ ทำให้คุยกับหน่วยงานได้ตรงประเด็นตั้งแต่วันส่งมอบพื้นที่

---

แหล่งอ้างอิง: แบบสัญญาจ้างก่อสร้างตามที่คณะกรรมการนโยบายการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐกำหนด · ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560

บทความนี้อธิบายหลักการทั่วไป กรณีจริงขึ้นกับถ้อยคำในสัญญาและข้อเท็จจริงของแต่ละโครงการ