กฎหมายและใบอนุญาต · 13 พฤศจิกายน 2569

"ผู้ทิ้งงาน" คืออะไร? มาตรา 109 กรณีไหนถูกเสนอชื่อ ผลที่ตามมา และวิธีไม่ให้ตกอยู่ในสถานะนี้

ชนะประมูลแล้วไม่ไปเซ็นสัญญา เซ็นแล้วไม่เริ่มงาน หรือทิ้งงานกลางทาง อาจถูกแจ้งเวียนชื่อเป็นผู้ทิ้งงาน ห้ามทำสัญญากับรัฐทุกหน่วยงาน อธิบายมาตรา 109 หนังสือ ว 973 และ ว 108 แบบเข้าใจง่าย

สำหรับผู้รับเหมางานรัฐ ไม่มีอะไรน่ากลัวกว่าการถูกขึ้นบัญชี "ผู้ทิ้งงาน" เพราะเท่ากับถูกปิดประตูงานราชการทั้งประเทศ แต่หลายกรณีเกิดจากความไม่รู้มากกว่าความตั้งใจ

ผู้ทิ้งงานตามมาตรา 109 คือใคร

พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 มาตรา 109 กำหนดให้หน่วยงานของรัฐ เสนอชื่อผู้ยื่นข้อเสนอหรือคู่สัญญาที่มีพฤติกรรมทิ้งงาน เพื่อให้ปลัดกระทรวงการคลังพิจารณาแจ้งเวียนชื่อเป็นผู้ทิ้งงาน กรณีที่พบบ่อยในงานก่อสร้าง

  1. ชนะการคัดเลือกแล้ว ไม่เข้าทำสัญญาภายในเวลาที่กำหนด โดยไม่มีเหตุอันสมควร
  2. ทำสัญญาแล้ว ไม่เริ่มทำงานเลย หรือไม่ปฏิบัติตามสัญญาจนหน่วยงานต้องบอกเลิกสัญญา (หนังสือกรมบัญชีกลาง ว 108 อธิบายว่าการ "ไม่เริ่มทำงานเลย" เข้าข่ายชัดเจน)
  3. ทำงานไม่ถูกต้องตามสัญญาจนถูกบอกเลิกสัญญา และเข้าเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด
  4. ไม่ซ่อมแซมความชำรุดบกพร่องในระยะรับประกัน ตามที่หน่วยงานแจ้ง (ในกรณีที่เข้าเงื่อนไข)

ขั้นตอนโดยย่อ

  1. หน่วยงานพบพฤติการณ์ → แจ้งผู้รับเหมาให้ชี้แจง
  2. หน่วยงานพิจารณาคำชี้แจง → ถ้าเข้าข่าย เสนอชื่อไปยังปลัดกระทรวงการคลัง
  3. ปลัดกระทรวงการคลังพิจารณา → แจ้งเวียนชื่อ ให้หน่วยงานรัฐทั้งหมดทราบ

แนวทางปฏิบัติรายละเอียดอยู่ในหนังสือกรมบัญชีกลาง ว 973 ลงวันที่ 23 กันยายน 2564 เรื่องแนวทางการแจ้งเป็นผู้ทิ้งงาน

ผลของการเป็นผู้ทิ้งงาน

  • ห้ามยื่นข้อเสนอหรือทำสัญญากับหน่วยงานของรัฐทุกแห่ง ในระหว่างที่ถูกแจ้งเวียนชื่อ
  • กระทบถึง กิจการร่วมค้า ที่มีผู้ทิ้งงานเป็นสมาชิก และในบางกรณีถึงผู้บริหารหรือหุ้นส่วนผู้จัดการตามที่กฎหมายกำหนด
  • ชื่อปรากฏในระบบ e-GP หน่วยงานตรวจสอบได้ทันที

ต่างจาก "คะแนนความเสียหาย" ปี 2569 อย่างไร

ผู้ทิ้งงาน (มาตรา 109)คะแนนความเสียหาย (ระเบียบฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569)
ใช้กับทุกงาน ทุกหน่วยงานงานก่อสร้างที่เข้าเกณฑ์
เหตุพฤติกรรมทิ้งงานตามกฎหมายค่าปรับเกิน 10% บอกเลิกสัญญา อุบัติเหตุ ไม่แก้ชำรุด
ผลห้ามทำสัญญากับรัฐระงับการยื่นข้อเสนอ 30–720 วันตามคะแนน

ป้องกันไม่ให้เกิดขึ้น

  • ก่อนยื่นซอง ประเมินว่าทำได้จริง ทั้งเงินทุน คน และเครื่องจักร อย่ายื่นราคาต่ำจนทำไม่ได้
  • ชนะแล้วไปทำสัญญาตามนัดเสมอ ถ้ามีเหตุจำเป็น ทำหนังสือแจ้งพร้อมหลักฐานก่อนครบกำหนด
  • เริ่มงานตามแผน แม้เป็นงานเตรียมการ (ปรับพื้นที่ สำนักงานสนาม) ก็ต้องมีหลักฐาน
  • ตอบหนังสือหน่วยงานทุกฉบับภายในกำหนด การเงียบคือความเสี่ยงที่สุด
  • ช่วงรับประกัน เข้าแก้ไขความชำรุดตามที่แจ้งเสมอ

มุมของหน่วยงานผู้ว่าจ้าง

การเลือกผู้รับเหมาที่มีประวัติทำงานครบทุกสัญญา ลดความเสี่ยงต้องจัดจ้างใหม่กลางทางซึ่งเสียทั้งเวลาและงบประมาณ

พีซีเจ เอ็นจิเนียริ่ง ส่งมอบงานครบทุกสัญญาที่รับ ติดตามแผนงานรายสัปดาห์ และตอบหนังสือของหน่วยงานทุกฉบับผ่านระบบติดตามเอกสารของบริษัท ดูรายการผลงานและโครงการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐที่เราเข้าร่วมได้บนเว็บไซต์นี้


แหล่งอ้างอิง: พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 109 · หนังสือกรมบัญชีกลาง ด่วนที่สุด ที่ กค (กวจ) 0405.2/ว 973 ลงวันที่ 23 กันยายน 2564 · หนังสือกรมบัญชีกลาง ว 108 · ระเบียบกระทรวงการคลังฯ (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2569

สรุปหลักการทั่วไป ไม่ใช่ความเห็นทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะ