ราคาวัสดุก่อสร้างในราคากลาง มาจากไหน? พาณิชย์จังหวัด การสืบราคา และราคาน้ำมัน

หนึ่งในคำถามที่ผู้รับเหมาถามบ่อยที่สุดคือ "ราคาวัสดุในราคากลางเอามาจากไหน ทำไมไม่ตรงกับราคาที่ซื้อจริง?" คำตอบคือหน่วยงานรัฐมีลำดับแหล่งราคาที่ต้องใช้ ไม่ได้เลือกร้านเอง

ลำดับแหล่งราคาวัสดุ

1. ราคาของสำนักงานพาณิชย์จังหวัด ที่ประกาศทุกเดือน เป็นแหล่งแรกที่ต้องใช้ ราคานี้เป็นราคาในเขตเมืองของจังหวัดที่ตั้งโครงการ
2. ถ้าวัสดุนั้นไม่มีในประกาศ ให้คณะกรรมการ สืบราคาท้องตลาด จากผู้ขายหลายราย แล้วบันทึกที่มาไว้
3. วัสดุเฉพาะ เช่น ครุภัณฑ์หรือระบบพิเศษ ใช้ใบเสนอราคาจากผู้จำหน่ายประกอบ

กระทรวงพาณิชย์มีระบบเผยแพร่ราคาวัสดุก่อสร้างรายจังหวัดออนไลน์ ผู้รับเหมาเปิดดูได้ว่าเดือนนี้ราคากลางของวัสดุแต่ละรายการคือเท่าไร

ทำไมราคาไม่ตรงกับร้าน

• เดือนที่ใช้ต่างกัน ราคากลางคำนวณจากราคาเดือนที่ทำราคากลาง แต่ผู้รับเหมาซื้อของจริงหลายเดือนหลังจากนั้น
• ราคาในเมือง กับหน้างานต่างกัน งานที่อยู่ห่างตัวเมืองต้องบวก ค่าขนส่ง ตามตาราง ว 477 ถ้าหน่วยงานลืมคิดส่วนนี้ ราคากลางจะต่ำกว่าความจริง
• ส่วนลดตามปริมาณ ผู้รับเหมาที่ซื้อจำนวนมากอาจได้ราคาต่ำกว่าประกาศ

ถ้าราคาวัสดุขึ้นแรงระหว่างก่อสร้าง สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) คือเครื่องมือชดเชย (อ่านเพิ่ม: บทความ "ค่า K คืออะไร")

ราคาน้ำมัน: กระทบงานถนนหนักกว่างานอาคาร

งานอาคารใช้แรงคนและวัสดุเป็นหลัก แต่ งานถนน สะพาน และงานดิน ใช้เครื่องจักร ทั้งรถเกรด รถบด รถขุด และรถบรรทุก ต้นทุนเครื่องจักรคิดจาก ตารางค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคา (ว 475) ซึ่งผูกกับราคาน้ำมันดีเซลในช่วงที่คำนวณ

• ราคาน้ำมันขึ้น → ค่าดำเนินการเครื่องจักรต่อหน่วยสูงขึ้น → ราคากลางงานทางสูงขึ้น
• ราคาน้ำมันที่ใช้ต้องเป็นราคาในพื้นที่ตามหลักเกณฑ์ ไม่ใช่ราคาที่ปั๊มใดปั๊มหนึ่ง

ผู้รับเหมาควรเช็กอะไรก่อนเสนอราคา

1. เปิดดูราคาพาณิชย์จังหวัดเดือนล่าสุด เทียบกับราคาที่บริษัทซื้อได้จริง
2. ดูว่าราคากลางคิดค่าขนส่งไว้หรือยัง ถ้าหน้างานไกล
3. งานถนน ตรวจว่าราคาน้ำมันที่ใช้ในราคากลางเป็นช่วงเดือนไหน
4. วัสดุที่ราคาผันผวน (เหล็ก ยางมะตอย) ประเมินความเสี่ยงล่วงหน้า และดูว่าสัญญาปรับราคาได้หรือไม่

ที่ PCJ เราเก็บประวัติราคาซื้อจริงของทุกโครงการไว้ในระบบบัญชี เทียบกับราคาพาณิชย์จังหวัดทุกครั้งที่ประมาณราคางานใหม่ จึงเสนอราคาที่แข่งขันได้โดยไม่ต้องลดคุณภาพวัสดุ

---

แหล่งอ้างอิง: หลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดราคากลางงานก่อสร้าง ฉบับปี พ.ศ. 2569 · ราคาวัสดุก่อสร้างรายจังหวัด กระทรวงพาณิชย์ · หนังสือกรมบัญชีกลาง ว 475 และ ว 477 ลงวันที่ 26 มิถุนายน 2569