งบประมาณ · 13 พฤศจิกายน 2569
เงินค่าจ้างล่วงหน้างานก่อสร้างภาครัฐ: ขอได้เท่าไร ต้องวางหลักประกันอะไร หักคืนอย่างไร และกระทบ Factor F ตรงไหน
เงินล่วงหน้าช่วยกระแสเงินสดของผู้รับเหมา และทำให้ราคากลางต่ำลงผ่าน Factor F อธิบายเงื่อนไข หลักประกัน การหักคืนรายงวด พร้อมตัวอย่างตัวเลข และตารางเทียบ Factor F จากตาราง ว 481
งานก่อสร้างต้องลงทุนก่อนได้เงินงวดแรก ทั้งเตรียมพื้นที่ ซื้อวัสดุ และจ่ายค่าแรง หลายโครงการของรัฐจึงให้ เงินค่าจ้างล่วงหน้า ตามที่ระบุในเอกสารประกวดราคา
เงินล่วงหน้าคืออะไร
คือเงินที่หน่วยงานจ่ายให้ผู้รับเหมา หลังลงนามสัญญา ก่อนเริ่มส่งงาน เป็นสัดส่วนของราคาตามสัญญาที่กำหนดไว้ใน TOR ตาราง Factor F ของกรมบัญชีกลางรองรับเงื่อนไข 0%, 5%, 10% และ 15% ซึ่งเป็นช่วงที่ใช้ในงานก่อสร้างทั่วไป
ไม่ใช่ทุกงานมีเงินล่วงหน้า ถ้า TOR ไม่กำหนด ผู้รับเหมาขอเพิ่มภายหลังไม่ได้
ต้องวางหลักประกันเงินล่วงหน้า
ผู้รับเหมาต้องวาง หลักประกันเงินล่วงหน้า (โดยทั่วไปเป็นหนังสือค้ำประกันธนาคาร) เต็มจำนวนเงินที่ขอรับ แยกจากหลักประกันสัญญา หน่วยงานจะคืนหรือลดหลักประกันส่วนนี้ตามจำนวนที่หักคืนไปแล้ว
หักคืนอย่างไร
เงินล่วงหน้าจะถูก หักคืนจากเงินงวดแต่ละงวด ตามสัดส่วนที่สัญญากำหนด จนครบก่อนหรือพร้อมงวดสุดท้าย
ตัวอย่าง (ตัวเลขสมมติ)
สัญญา 10,000,000 บาท เงินล่วงหน้า 15% = 1,500,000 บาท หักคืน 15% ของทุกงวด
| งวด | ค่างานงวด | หักเงินล่วงหน้า 15% | ได้รับจริง (ก่อนหักอื่น) |
|---|---|---|---|
| 1 | 2,000,000 | 300,000 | 1,700,000 |
| 2 | 3,000,000 | 450,000 | 2,550,000 |
| 3 | 3,000,000 | 450,000 | 2,550,000 |
| 4 | 2,000,000 | 300,000 | 1,700,000 |
| รวม | 10,000,000 | 1,500,000 | 8,500,000 |
ผู้รับเหมาได้เงินครบ 10 ล้านเท่าเดิม เพียงแต่ได้ 1.5 ล้านแรกมาก่อน ช่วยลดภาระดอกเบี้ยช่วงต้นงาน
เงินล่วงหน้ากระทบ Factor F อย่างไร
ยิ่งให้เงินล่วงหน้ามาก ผู้รับเหมามีภาระดอกเบี้ยน้อยลง Factor F จึงต่ำลง ตัวอย่างจากตาราง ว 481 งานอาคาร ค่างานต้นทุน 10 ล้านบาท เงินประกันผลงาน 0%
| เงินล่วงหน้า | Factor F (รวม VAT) |
|---|---|
| 0% | 1.2942 |
| 5% | 1.2920 |
| 10% | 1.2897 |
| 15% | 1.2874 |
ส่วนต่างระหว่าง 0% กับ 15% ประมาณ 0.0068 คิดเป็นเงินราว 68,000 บาทต่อค่างาน 10 ล้าน การเลือกตาราง Factor F ผิดเงื่อนไขเงินล่วงหน้า ทำให้ราคากลางคลาดได้หลักหมื่นถึงหลักแสน ลองคำนวณด้วยเครื่องคำนวณ Factor F ด้านบนของหน้าบทความ
ควรรับเงินล่วงหน้าไหม
| ข้อดี | ข้อควรคิด |
|---|---|
| กระแสเงินสดดีขึ้นช่วงต้นงาน | มีค่าธรรมเนียมหนังสือค้ำประกันเพิ่ม |
| ลดการกู้เงินระยะสั้น | เงินงวดที่ได้รับจริงลดลงทุกงวด |
| ซื้อวัสดุล่วงหน้าได้ก่อนราคาขึ้น | ต้องใช้เงินตามวัตถุประสงค์ของงาน |
ที่ พีซีเจ เอ็นจิเนียริ่ง เราคำนวณกระแสเงินสดของทุกโครงการตั้งแต่ก่อนยื่นซอง และวางแผนการใช้เงินล่วงหน้าเพื่อซื้อวัสดุหลักอย่างเหล็กและคอนกรีตให้ทันแผนงาน ลดความเสี่ยงงานหยุดเพราะขาดเงินทุน
แหล่งอ้างอิง: ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 (หมวดการจ่ายเงินล่วงหน้า) · หนังสือกรมบัญชีกลาง ว 481 ลงวันที่ 26 มิถุนายน 2569 (ตาราง Factor F) · แบบสัญญาจ้างก่อสร้างมาตรฐาน
ตัวเลขตัวอย่างการหักคืนสมมติขึ้นเพื่ออธิบาย สัดส่วนและวิธีหักคืนจริงให้ยึดตามสัญญาของแต่ละงาน